Araç Değer Kaybı Tazminatı
Değer kaybı tazminatı, bir aracın
trafik kazası veya benzeri bir olay sonucu uğradığı hasar nedeniyle piyasa
değerinde meydana gelen azalmanın tazmini için ödenen bir tazminat türüdür.
Nitekim kazaya karışan bir araçta kaza neticesinde oluşan hasar ne kadar iyi
tamir edilse bile, aracın "kaza geçirmiş araç" olarak algılanması
nedeniyle piyasa değerinde bir düşüş yaşanabilir.
İşte bu düşüş, değer kaybı olarak
adlandırılır ve tazmin edilebilir bir zarardır.
1.
Tazminatın Tespiti
Değer kaybının hesaplanması teknik
bir husus olup genellikle bilirkişi raporlarına dayanır. Bilirkişi, aracın
kazadan önceki ve sonraki piyasa değerini belirleyerek değer kaybı miktarını
tespit eder. Bu hesaplamada aracın marka, model, yaş, kilometre gibi
özellikleri ve hasarın kapsamı dikkate alınır.
Yargıtay’ın konuya ilişkin
açıklaması şu şekildedir; “..davacının
talep ettiği değer kaybı zararı belirlenirken yapılması gereken, aracın kaza
tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre hasarsız haldeki 2. el
değerinin belirlenmesi ve aracın tamir edilmesinden sonra, aracın yaşı, hasar
miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alındığında yine serbest piyasa
koşullarında 2. el değerinde ne kadarlık bir azalma olacağının belirlenmesinden
ibarettir..” (17. H.D. 29.09.2016 T.
2016/6839 E. - 2016/8361 K.)
2.
Sorumluluk
Takdir edileceği üzere,
Karayolları Trafik Kanunu’nun 91’inci maddesi uyarınca araç sahipleri zorunlu
mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdür. İlgili hüküm ile zorunlu
tutulan mali sorumluluk sigortası, yaygın ismiyle trafik sigortası, araç
sahiplerinin üçüncü kişiler nezdinde neden olduğu zararları poliçede belirlenen
teminat tutarıyla sınırlı olmak kaydıyla karşılamaktadır.
Bu kapsamda değer kaybı tazminatı
da maddi zarar niteliğinde olduğundan, zorunlu mali sorumluluk sigortası
kapsamında yer almakta olup trafik kazası esnasında değer kaybı oluşması halinde
kusurlu tarafın sigorta şirketi oluşan değer kaybını karşılamakla yükümlüdür.
Hal böyleyken değer kaybı
tazminatının karşılanmasında sorumluluk kusurlu tarafın sigorta şirketidir.
Nitekim oluşan değer kaybının tazmini için öncelikle kusurlu tarafın sigorta
şirketine başvurulması gerekmektedir.
3.
Başvuru Şartları
Değer kaybı tazminatı talebinde
bulunabilmek için yukarıda izah edildiği üzere öncelikle, trafik kazası sonucu
araçta oluşan hasarın, aracın piyasa değerinde bir düşüşe neden olması gerekir.
Bu düşüş, aracın onarımından sonra bile devam eden bir değer kaybı olmalıdır. Sadece
onarım masraflarının karşılanması yeterli olmayıp, aracın kazadan önceki
değerine göre piyasa değerinde bir azalma olması gerekir.
Bunun dışında değer kaybı
tazminatına ilişkin talepte bulunmak için kaza sonrasında düzenlenen ekspertiz
raporu kapsamında kusurun %100 karşı tarafta
olması ve değer kaybına uğrayan aracın pert olmaması gerekmektedir.
Şayet bu şartlar mevcutsa, zarar görenin dava yoluna başvurmadan
önce ilgili sigorta şirketine (kusurlu karşı tarafın sigorta şirketi) kaza ile
ilgili tüm bilgi ve belgeler sunularak yazılı başvuruda bulunması
gerekmektedir.
Şayet
başvuru şartı yerine getirilmeksizin dava yahut tahkim yoluna başvurulursa Karayolları
Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca başvuru usulden reddedilecektir.
Bakınız;
“...dava açılmadan önce sigorta şirketine genel şartlarda belirtilen tüm
belgeler ile eksiksiz olarak başvuru yapılması gerekliliği yasa koyucu
tarafından dava şartı olarak kabul edilmiştir. Bu şart yerine getirilmeden dava
açılmış ise dava ön şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine
karar verilmesi gerekmektedir…” (Adana BAM 3.H.D. 08.10.2024 T. 2024/2470 E.
2024/2303 K.)
Başvurunun
başvuru tarihinden itibaren 15 gün içerisinde sigorta şirketince cevaplanmaması
yahut reddedilmesi halinde zarar gören dava yoluna gidebilir yahut 5684 sayılı Kanun çerçevesinde sigorta
tahkim komisyonuna başvurabilir.
Süreç Sigorta Tahkim Komisyon’una
yapılacak başvuru neticesinde dava yoluna nazaran daha kısa süre içerisinde
sonuçlanacak olup bu süreçte, bir
avukattan destek almanız faydalı olacaktır.